Tafil Musović – crteži

Erotske teme u miljeu beogradske likovne produkcije redovno su marginalne pojave, mada su one u nekoliko različitih vidova i kroz nekoliko autorskih shvatanja konstantno postojale. Potiskivano, minimalizovano, nipodaštavano i često tabiuzovano pod uticajem važećeg ukusa sredine, slikarsstvo jasnih i jakih seksualnih naznaka postojalo je isključivo kao ispad, ekces, fenomen vezan za aktivnost određenih umetnika čije stvaralaštvo ovoga tipa nikada nije stvarno pripadalo ovom ambijentu. No, sa pridošlom generacijom umetnika koja se nije libila da najglasnije manifestuje svoje umetničke i životne nazore, u samom središtu nekih njihovih interesovanja našle su se i apokrifne teme i sadržaji. Iako je tradicija erotike i beogradskoj umetnosti faktički beznačajna, ona je sa umetnicima okupljenim oko novog tumačenja slikarske materije u osamdesetim godinama, deklarisana kao jedna od najvažnijih. Tematsko i stilsko oslobađanje koje se odvija u najnovijem periodu savremene umetnosti otvorilo je izvanredno veliko područje za delovanje u koje su novi stvaraoci bez kompleksa zakoračili.

Tafil Musović (rođen 1950. u Mlečanima, završio Fakultet likovnih umetnosti u Beogradu 1974.) pre sve godine održao je samostalnu izložbu slika u Galeriji Kolarćevog narodnog univerziteta kada je ukazao da je radikalno ušao u svoje vreme, da se nije ustručavao da svoj slikarski manih gradi na novim plastičkim osnovama i drugačijim piktoralnim formulacijama. I mada je bilo očigledno da on u velikoj meri duguje tadašnjoj opštoj atmosferi prepoznatiljive poetike beogradske figuracije, istovremeno je učinio i značajno pomeranje prema neoeksresionizmu ovog vremena i likarstvu novog prizora. Na planu plastičke faktografije već tada je bilo sasvim izvesno da mu je namir dosledno osavremenjen, ali da se u samoj strukturi slike, njenoj kompoziciji, definisanju jednog središta celokupnog zbivanja, kolorističkim aranžmanima i implicitnoj fabularnosti, zadržavaju elemnti tradicionalnijeg slikarstva iz prethodnog perioda koje je Musović tek započeo da integriše u svoju sliku prema meri spostvenih nazora.

Serija crteža koja je tokom poslednje nedelje februara izložio u Galeriji SKC-a, obznanjuje definitivno i spretno raskidanje sa metodom rada po opšteprihvaćenom načelu formiranja slikarske (i crtačke) predstave. Sama tema ove izložbe – erotika- umnogome je doprinela tekućoj Musovićevoj emancipaciji, budući da je ona nužno zahtevala sasvim određenu i precizno stvaralčku poziciju pri radu, kada nije bilo moguće zapasti u direktno opisivanje. Tu je takođe i manji format radova koje adekvatnije odgovara intimnoj poetici, što istovremeno ne znači da je bog toga ona i manje lascivna u krajnjem ishodu – čemu se zapravo i teži. Zatim, zbijena površina je skratila dužinu poteza pri crtanju, a to je opet nametnulo veću koncentraciju pri formiranju planova i oblika u polju slikovne predstave. Ono što je najmanje promenjeno je kolorisitčka harmonija koja je u osnovi ista u odnosu na njegova prethodna interesovanja. Još nešto Musović ispoljava kao konstantno interesovanje: kada je u ciklusu ranijih radova komentarisao neke posebno odabrane i poznate slikarske predloške uspostavljajući sa njima svojevrstan dijalog, danas je predložak opštijeg karaktera ali je ponovo lako prepoznatljiv i ide linijom istorijskih tema akta, figure, kompozicije, čak žanra.

Oživljavanje niza zapostavljenih oblasti umetničkog aktivizma i stvaralačkog interesovanja što je karakteristično za ovo vreme, gradi opštu sliku trenutka. U tom smislu, jedan poseban kvalitet ocrtava ovu generaciju, a to je krajnje oslobođen odnos prema svim poznatim primerima iz bliže ili dalje slikarske prošlosti. Tafil Musović je sa ovim crtežima ponovo istakao svoju visoku svest o ovim promenama i istovremno potvrdio svoju istančanu artističnost i potpuno definisani stvaralački postupak.

Jovan Despotović

III program Radio-Beograda, Beograda, 9. 2. 1984.