Jasmina Kalić

Opštoj pluralističkoj slici umetnosti devedesetih godina na najubedljivi način doprinela je i pojava jedne specifične vrste snažne, monumentalne, kolorističke figurativnosti koja se u beogradskom krugu vidi kao možda najneposredniji i najprirodniji nastavak jedne, svakako najbolje tradicije srpskog slikarstva u ovom veku.

Kolorisitički ekspresionizam tridesetih godina u opusima vodećih slikara poput Šumanovića, Dobrovića, Bijelića itd, naznačio je istovremeno i zenitnu tačku epohe srpskog Modernizma u celom dvadesetom stoleću. Njihov pikturalni uticaj protezao se kroz vreme i u određenim periodima snažno je delovao na neke likovne pojave. Jedan u nizu takvih intenzivnih prodora kolorističkog ekspresionizma u našem slikarstvu zabeležen je i tokom prve polovine devedesetih godina kada je formirano, u estetičkom pogledu, dosta čvrsto jezgro autora najmlađe generacije u kome su se našli Milica Tomić, Dimitrije Pecic, Daniel Glid, Uroš Đurić, Stevan Markuš i, među njima svakako sa “najprogramskijim” slikarstvom – Jasmina Kalić.

Kalićeva je rođena 1961. u Beogradu; diplomirala i magistrirala slikarstvo na Fakultetu likovnih umetnosti u klasi Milice Stevanović; sada radi kao asistent na istom fakultetu. Od 1982. godine izlaže na samostalnim izložbama (Beograd, 1986, 1988, 1991, 1993, 1996) i brojnim kolektivnim u Jugoslaviji i inostranstvu (Brisel, Antverpen, Solun, Barselona). Učestvovala je i na izložbi “Rezime” koju je 1996. priredio Muzej savremene umetnosti kao završni deo svoje Stalne postavke jugoslovenske umetnosti XX veka.

Iako je njena najnovija samostalna izložba priređena u Galeriji Medija centra po obimu mala – sastoji se tek od nekoliko uljanih slika, usled vanredne, komprimovane kolorističke i ekspresivne energije koja je uneta u njih, ona koncepcijski i programski stoji sasvim ubedljivo. Moglo bi se reći da je gotovo svaka od ovih slika dovoljna da gledaocima jasno predoči potpuni sadržajni i tematski obim slikarske poetike Jasmine Kalić.

Izloženi enterijeri (sobe, odaje) i eksterijeri (bašte, terase) ispunjeni njenim privatnim i umetničkim prijateljima, rođacima, članovima porodice, formiraju jedinstveni tematski obim koji ukazuje na sužavanje interesovanja njene generacije umetnika prema mikro svetovima iz njihovog najneposrednijeg životnog i radnog ambijenta, za one lične veze koje im omogućavaju punu slobodu stvaralačkog i subjektivnog ponašanja. S druge strane, najbitniji sadržaj njenog pikturalizma je koloristička ekspresija vrlo visokog intenziteta. Njena paleta uglavnom je sastavljena od čistih, prirodnih boja koje su na platna, ne tako retko, monumentalnih razmera nanete punim namazima širokih četaka koje ne dozvoljavaju detalje, ali zato formiraju potrebnu vizuelnu sugestiju intimne atmosfere privatnosti, opuštenosti i neformalnosti.

Nadasve uspešnim poetičkim i plastičkim spojem teme svojih slika sa pikturalnim sadržajem Jasmina Kalić je stvorila jedinstveni slikarski opus u našoj recentnoj umetnosti koji je na tačan i zanimljim način učinio svojevrsni “rezime” likovnih događaja na čijem početku se nalazi fenomen Nadežde Petrović, negde u sredini pomenuti slikari visokog srpskog modernizma, a na samom kraju ove poetike (i veka) ovo maksimalno oslobođeno stvaralaštvo najviših estetičkih dometa posmatrano ne samo u generacije ove umetnice.

Jovan Despotović

III program Radio-Beograda, Beograd, 22. 6. 1998.