Od spiritualnog do materijalnog – Kroz slikarstvo Josifa Vidojkovića

Izlazak u belo

Kada je izašao u belo Josif  Vidojković se uputio smerom od nadmoći duhovnog ka posledičnom (nužnom) fizičkom da bi vizuelizovao plastički prizor, da bi ga učinio vidljivim, dakle, čulno opažljivim i na taj način saznajnim. Pioniri avangarde s početka 20. veka kretali su se suprotnim putem – od nužne materijalne datosti umetničkog dela prema njegovom, tek utvrđenom u uslovima modernizma posle mnogih vekova nakon dominacije rane hrišćanske estetike, supremno duhovnom. Ovaj veliki i dugački luk spiralnog, vertikalnog kretanja kroz vreme dotakao je tačku u kojoj je (opet) postalo očigledno da je unutrašnji svet umetnika primaran, a da iz njega nastaje ono sekundarno – samo delo kao produkt delovanja senzibilnog ili spiritualnog. Sva je prilika, kako vidimo ove radove Josifa Vidojkovića, da je taj trenutak dodira prevladan jednom novom, ili drugačijom, svakako energičnijom potrebom, da se objektivno stanje nekog dela izvede iz čiste idejnosti, iz duboke kontemplacije i posvećenosti traženju tog puta do posledičnog, do onog što je otelotvoreno, dakle do jednostavnog, opipljivog dokaza nematerijalne suštine kreatora, umetnika. Ovde nam je još jednom jasno osvetljen taj put – od izvora do ušća, od ideje do produkta, od spiritualnog do materijalnog. 

Jovan Despotović

Nacionalna galerija Beograd, (pred. kat.), 4. 2008, Treći program Radio Beograda, Beograd, 15. 4. 2008,  Kultura, umetnost, nauka, Politika, Beograd, 19. 4. 2008, s. 12