Nebojša Vukadinović

Potpuno nepoznat beogradskoj publici jer dugo živi i radi u Parizu, u kome je završio Likovnu akademiju, potom i postdiplomske studije na Sorboni na kojoj je i predavao, Nebojša Vukadinović je u Galeriji ’Haos’ izložio seriju crteža u kombinovanoj tehnici iz ciklusa ’Hortus’.

Različite vrste obrazovanja, ali i interesovanja, odredili su izgled ovih Vukadinovićevih radova kome je očigledno veoma stalo da se po prvi put našoj publici predstavi crtežima-slikama koji su kompleksnog sadržaja i brojnih slojeva, ne samo u plastičkom sloju, već i u značenjskom. U likovnom smislu, njegovi crteži su na liniji aktuelnih istraživanja gestualne i lirske apstrakcije sa vidnim nastojanjem da se tom kompleksu doda jedan individualni slikarski doprinos. U tome su mu od velike pomoći bila i njegova druga interesovanja – na primer, ona iz domena arheologije, starih, antičkih i rimskih civilizacija, koje čak idu i dublje, prema prvim iskustvima formiranja likovnih predstava ritualnih slikarija našeg pećinskog prapretka. Time ove slikovne predstave dobijaju i jedan svojevrsni mistični karakter koji nije tako čest u stilskoj formaciji bespredmetnog slikarstva ovog vremena.

Očigledno je da je Vukadinović vrlo obrazovan umetnik i to u mnogim disciplinama. Za slikare je to pokatkad fatalna činjenica koja ih odvodi u oblast filozofskog diskursa koji redovno opterećuje umetnike koji nisu uspeli da izgrade vlastiti jezik u ovoj vrsti umetnosti. I tada uobičajeno nastaju problemi u tumačenju na relaciji umetnik-kritika-publika. No, oni koji su se izdigli iz literarno-pripovedačkog narativa kod formiranja smisaonog sloja u njihovim delima, uspevali su da svom radu osiguraju samostalan život u osnovnoj, likovnoj oblasti izražavanja. Gledajući ove crteže-slike Nebojše Vukadinovića lako je zaključiti da on spada u te uspešne autore koji su se dovoljno jasno udaljili od nametljivih ili pak nedovoljno artikulisanih značenja i vanlikovnih pripovedanja u svom radu.

Uglavnom u zatamnjenoj kolorističkoj paleti kojom dominiraju valeri okera i sivog, i sa intenzivnim crnim crtežom na tako pripremljenoj podlozi, ove slikovne predstave dobijaju izvesnu vidnu punoću koja može posmatrača da odvede prema doživljaju njihove dubinske struktire. I u tome se može opaziti interesovanje ovog autora za simboličkom predstavnom tih stratifikacijskih slojeva svakog pojedinačnog rada poput arheoloških istraživanja civilizacijskih nanosa koji su se tokom povesti formirali – i u civilizacijskom i kulturnom smislu, ali i u uže slikarskom, kada se usmerava pažnja posmatrača na isto tako slojeviti razvoj ovog umetničkog medija, posebno u mnogobrojnim epohama modernizma. Dakako da ih je Nebojša Vukadinović potpuno svestan, ali za razliku od brojnih umetnika koji tu svest neproduktivno koriste prosto ponavljajući slikarske obrasce iz dalje ili bliže prošlosti, on ih sa punim razumevanjem i svešću preoblikuje do plastičkog izraza koji je i izraz njegovog vlastitog senzibiliteta, ali i potrebe da o sopstvenom vremenu nešto kaže upotrebom opšte poznatih kulturnih obrazaca sa ponavljanjima ali i uz neglašene izmene.

Posle iskustva upoznavanja sa jednim ovakvim delom, neminovno se nameće pitanje koliko dovoljno mi uopšte poznajemo naše stvaralaštvo, ili stvaralaštvo naših umetnika, ma gde da se ono odvijalo. Ovaj primer pokazuje da je opšta komunikacija, spoljašnja, ali i unutrašnja, unutar elementarnog poznavanja naše umetnosti na vrlo niskom nivou, te su stoga ovakvi izložbeni programi zapravo od, u prvi mah, neočekivanih vrednosti. Očigledno je da primer nepoznavanja rada Nebojše Vukadinovića u našoj sredini nije jedini te nam predstoji temeljna rekonstrukcija tog polja i upotpunjavanje s njim povezanog uvida upravo ovakvim, malim, ali dragocenim doprinosima.

Jovan Despotović

Treći program Radio Beograda, Beograd, 14. 7. 2006