Sadko Hadžihasanović

Posle petnaest godina odsustva, jedan od vodećih protagonista obnove slike osamdestih godina, i to u najradikalnijoj varijanti koju smo imali prilike da gledamo u verziji bosanskohercegovačkog neoprimitivizma koji je došao na opštem novom talasu zahvatajući ne samo vizuelne umetnosti, već i pozorište, film, muziku, modu, književnost, dizajn, uređenje enterijera i tako dalje, Sadko Hadžihasanović se beogradskoj publici predstavio serijom slika izrađenim na podlogama od zidnih tapeta pokazujući zapravo koliko je ta promena bila duboka i koliko je, mereći njenom trajnošću, opstala uprkos mnogim zbivanjima koja su u međuvremenu nastala.

Sadko Hadžihasanović je rođen u Bihaću 1959. godine, i nakon studija slikarstva najpre u Sarajevu a potom specijalizacije u Beogradu, te veoma zapaženog početka umetničke karijere 1994., napušta zemlju i definitino odlazi u Kanadu. Izlažući od 1984. godine ostvario je oko 25 samostalnih nastupa u najprestižnijim galerijama od Sarajeva, Beograda i Ljubljane do Toronta i Njujorka.

Oni sa boljim pamćenjem prisetiće se da je Hadžihasanović bio jedno vreme član sarajevske grupe ‘Zvono’ (formirane 1982. godine) koja  je na brojnim jugoslovenskim izložbama, od pančevačkog Bijenala, do sarajevskih Dokumenata, markirala jednu od najprominentnijih pozicija u tadašnjim okvirima poetike koja je nazvana ‘nova slika’, a kasnije i postmoderna. Euforija totalne obnove ikonosfere prve polovine osamdestih trajala je taman toliko koliko je i Hadžihasanović učestvovao boraveći u tadašnjoj Jugoslaviji. U vreme njegovog preseljenja ovaj talas je jenjavao, gubeći početnu energiju, ali je ovaj autor, kako imamo prilike da vidimo na sadašnjoj izložbi, uz manje izmene, ostao dosledan svojim mladalačkim plastičkim opredeljenjima.

Ova konstatacija odnosi se pre svega na njegovu izvornu narativnu figuraciju u snažnom kolorističkom i dekorativnom prostoru koja je ostala dominantna i u ovim slikama. Na fabrikovanim i multiplikovanim motivima kič-prizora odštampanih na zidnim tapetama, Sadko docrtava vlastite, biografske krokije, zabeleške iz realnog života koje nosi u sopstvenom iskustvu kao nešto najdragocenije, i kao nešto što ne zadržava samo poput nostalgije za vremenom neposredno pred raspad Jugoslavije, već i kao najdublju i najintimniju, pa, po svemu sudeči, i neraskidivu vezu sa estetikom onog vremena ogromnog optimizma, totalne povezanosti i identifikacije sa svetom, komunakcije koja je se najzad ravnopravno uspostavila sa dominantnom kulturom i civilizacijom spoljašnjeg sveta. I sve to kao neprimetna, upozoravajuća pretnja i predosećanje drame koja će ubrzo nastupiti. Sadko je tu dramu ne samo video pre mnogih, on ju je, poput znatnog broja hipersenzibilnih umetnika i doživeo toliko duboko i bolno da je i fizički bio prinuđen da pobegne iz tog prostora. Ali, ostala je plastička predstava, ostala je želja i potreba da se stvara slika bez ikakvih formalnih, plastičkih, ideoloških ili medijskih ograničenja.

U takvoj doslednosti mogu se sagledati i oceniti ove slike-prizori kojima su istapacirani zidovi galerije u kojoj trenutno izlaže. Slikarska misija ovog umetnika očigledno i dalje traje. Ona je, nakon svega, ponešto izgubila na početnom senzibilitetu, smanjila joj se, što je prirodno, početna energija i entuzijazam, ali je i nadalje prisutan odjek vremena velikog optimizma, obnove i vere u budućnost. A ta budućnost je, tako je ispalo, bila negde drugde, tamo gde se umetnost održala i odakle nam ponovo poručuje da je njena snaga neiscrpna, uprkos zamoru njenih ponajboljih protagonista.

Jovan Despotović

Treći program Radio Beograda, Beograd, 9. 8. 2005