Zlatko Vićentijević – Granica obale

(Pre)naglašena individualnost umetnika koji duhom sopstvenog stvaralaštva pripadaju osamdesetim godinama, stavlja pred analitičare zahteve posebne vrste koji upućuju na veliku složenost i slojevitost u tumačenju njihovog dela. Semantički horizonti kod ovakvih autora visoko su podignuti, toliko da su često nedostupni uobičajenom postupku dešifrovanja koji poznajemo u umetničkoj kritici. No, u ponekim primerima ’objektivnog pristupa’ delu, formalne analize likovnih sadržaja pribavljaju dovoljno pouzdanih činjenica i podataka za novu percepciju i razumevanje samog posmatrača. 

Likovna sredstva kojima se služi Zlatko Vićentijević krajnje su redukovana i njihova upotreba je izrazito stroga i ekonomična u plastičkom sloju. Ovo gotovo asketsko slikarstvo koje se sastoji isključivo od delikatnih grafičkih znakova na čistoj, beloj osnovi, želi da dostigne utisak zida, i upravo je izraz „unutrašnjih pejzaža” Vićentijevićevog duha, onih „obala” slikovnih predstava za kojima traga i koje proizlaze iz sasvim specifične vrste doživljaja oblika i prostora kod njega. Katkada se ove slike mogu učiniti apstraknim, dakle ne-predmetnim, katkada, posle pažljivog gledanja, u njima se primećuje postojanje tanane naracije na granici pred-svesnih vizuelnih prizora. Gruba, reljefna površina njegovih slika podatna je upisivanju autorskog znaka, nanošenju jednog personalnog jezika grafema koji sadrže gore utvrđenje dvosmislice. Ova ambivalentonst se iščitava i u percepciji prostora njegovih slika; jednom se oni čine kao da nastaju u tradiciji postrenesansne perspektive, drugi put da su bliži predeuklidovskom prostoru, prostoru duhovne supremacije karakteristične za ikonićnost koptskih ili vezanijskih živopisa. A jedna diskretna nit zlatne boje koja se gotovo redovno pojavljuje na ovim platnima, još jednom navodi na pomisao o naročitoj vrsti svetla koje se prostire u njegovim slikama. Ovo svetlo je, pored uobičajene simbolike zlatnog sjaja koja se dalje lako iščitava, zapravo unutrašnje svetlo ovih slika, svetlo koje dolazi sa one, a ne sa ove strane platna. 

Jasno je da je za Zlatka Vićentijevića umetničko delo, u njegovom slučaju slika, mesto oduhovljene realnosti, one stvarnosti koja češće izmiče našem iskustvu i empirijskim standardima nego što im podleže. Obale, granična područja duhovnih prostora za Vićentijevića su mera, sadržaj i cilj slikarskog nagona, reč i pojam, pre nego sentenca i konkluzija. Zaključke ovaj umetnik prepušta našim individualnim spoznajama i doživljajima, sposobnostima da ove fragmente ili mozaičke likovne predstave složimo i presložimo u potpuno drugačije značenjske situacije a u skladu sa sopstvenim senzibilnim predispozicijama. 

Jovan Despotović 

Velika galerija Kulturnog centra Novog Sada, Novi Sad, 1990