Jovica Dejanović – slike

U sveopštoj profanizaciji kulturnog i umetničkog nasleđa, ni odnos prema fresko-slikarstvu i ikonopisu nije manje poguban. Danas se najčešće pokazuje krajnje nerazumevanje smisla i funkcije slikovne predstave srednjovekovnog ali i novijeg slikarstva. Promena odnosa prema semantičkom i ontološkom sloju u tradicionalnom slikarstvu najčešće je uzrokovana netačnim interpretacijama ove umetnosti, a počesto i razlozima koji leže u opštoj komercijalizaciji umetnosti koja je u snažnom zamahu. 

Razotkrivanje stvarne ikoničnosti unutar dubokih istorijskih slojeva koji su se poput velike prašine nataložili kroz vreme, predstavlja istinski izazov za slikarsku delatnost Jovice Dejanovića. I zaista, ovaj toliko karakteristični ,,sfumato” na njegovim slikama ima upravo dvostruku ulogu: s jedne strane tek mestimično otkriva slikovitost ikonopisa kakvog ga vizuelno identifikujemo kroz povest umetnosti, a sa druge, podstiče utisak „vremešnosti” ovakvog slikarskog prizora koji se može videti, recimo, na tek otkrivenoj ikoni kojoj predstoji ateljerska restauracija. No, naravno, osobine ovog slikarstva su i po drugim elementima bliske našoj uobičajenoj predstavi o njenim tipskim uzorcima. Na primer, mestimični prodori svetla na ovim platnima upravo su naznake prisustva duha, onog razvijenog koncepta srednjovekovne umetnosti koji pravi razliku između telesnog i mentalnog, empirijske prakse i duhovne delotvornosti. Potom, Dejanović vrlo dosledno izbegava upotrebu linije na svojim slikama ukazujući da je problem pikturalne predstave zapravo u neometanom delovanju kolorističkih masa. I napokon, Dejanović akcentuje fakturu u ovim slikama, njihovu slojevitu strukturu što ima i direktnih i složenijih razloga u biti slikovne prakse kakvu poznajemo tokom njene povesti i kao zanatstva i kao metijerstva. 

Ove slike Jovice Dejanovića povezane su u ciklus pod nazivom „Znamenja” čija je plastička i topološka suština tek ovlašno naznačena. Srednjovekovne slikarije ljudima su otkrivale draž iskustva duha i uzbudljivost dosezanja Velikog Cilja. Prema tim istinama su se ustremljivali duhovnici, umetnici, slikari zanemarujući, čak prezirući zemaljsku, prolaznu lepotu, a pokušavajući da dosegnu duhovno bogatstvo, konačnu i neporecivu lepotu. Na prvi korak ovakvoga puta očigledno da se odlučio i Jovica Dejanović. 

Jovan Despotović 

Likovna galerija Kulturnog centra Beograda, Beograd, 1992