Dušan Todorović – slike, instalacije, ambijenti

Pitanja iz domena funkcionisanja površinskih ili prostornih sistema u aktuelnim likovnim zbivanjima, mogu biti rešavana, kako to danas izgleda, na sasvim različite načine. Tehnika kojom će se iskazati sadržaji što zaokupljuju umetnika u sadašnjem trenutku, kreću se od striktnih medijskih uređenja kada je jasno da je reč o slici ili skulpturi, pa sve do instalacija u kojima se slobodno koncipiraju radovi neinhibirani medijskim ograničenjima rasprostirući se po svim površinama galerijskog prostora: po podu, zidovima, tavanici, ili se pak konstruišu celoviti ambijentalni aranžmani u kojima posmatrač sam kreira sopstveni odnos i vrsrtu osećanja unutar takvog rada. Samostalna izložba novosadskog umetnika srednje generacije Dušana Todorovića otvara niz mogućnosti na ovoj relaciji prema strukturi i površinsko/prostornoj organizaciji umetničkog dela. 

Na izložbi Salonu muzeja savremene umetnosti su prikazane tri osnovne forme u kojima Todorović deluje: slike, instalacije i ambijenti koji smavi zasebno rešavaju specifičan plastički problem. U slikama to su najčešće formulacije koje su se približile “analitičkim” mogućnostima medija prema samooslobođenju kada u monohromnoj gami plavog rešaraju probleme samostalnosti konstitutivnih elemenata: boje, poteza, površtne i interferencije planova. U najnovijoj Todorovićevoj produkciji slika je korišćena na još jedan način: kao polje  za definisanje krajnje subjektivnih projekcija veoma prbliženih nekim rešenjima slikarstva novog prizora. Drugi tip radova, instalacije koje Todorović naziva “prostornim crtežima”, izvedene su od kreda različitih boja fiksiranih u određenom hromatskom rasporedu kako bi izgradili osobene prostorne kolorističke aranžmane. I treća vrsta rada su ambljenti, prostorne konfiguracije slika i crteža koji stvaraju jedan celovit sadržaj na liniji novog slikarstva u kome dominiraju elementi simbola i metafora u duhu i smislu artificijelizma osamdesetih godina, Ova izveštačenost kod Todorovića poprimila je i jake ekspresionističke i figuralne elemente potekle iz njegovog ranijeg interesoranja za rešenja u blizini nove figuracije Fransisa Bejkona, dakle umetnika koji se u jednom posrednom vidu može smatrati pretečom izvesnih pokreta u savremenoj likovnoj umetnosti. 

Radovi Dušana Todorovića nastalih u poslednjih pet godina koncipirani su na ovoj izložbi kao jedan prostorni sistem pod nazivom “Izvestaj o vremenu”. Primetna kolebljivost ovih radova između jakih tradicionalnih, čak akademski negovanih slikovnih prizora i sasvim oslobođenih kolorističkih i narativnih struktura, ukazuju da je kod Todorovića samo u jednom segmentu radne postavke potpuno diferencirana namera u pravcu potpuno pročišćenog estetskog stava. Dugovanje klasičnije postavljenoj slici, u odnosu na ovo vreme kojim je Todorović očigledno podstaknut, konkretnije – gledano u perspektivi osamdesetih godina, posledica je pre svega jedne već sasvim definisane umetničke pozicije ovog autora, koliko i veoma jasno izgradene likovne kulture čiji su parametri drugog tipa i značenja, te onemogaćuju da se unutrašnji impulsi i sadržaji nesmetano izluče u umetnički predmet. Negde na pola puta izmedu ta dva nazora bornirano je slikarstvo Dušana Todorovića nesumljivo ukazujući na jednu specifičnu umetničku poziciju. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 5. 12. 1983