Milan Marinković – Cile, slike i kolaži

Tradicionalne, ali i neke osavremenjene postavke ekspresionističkog stilskog izraza dobijaju sa današnjim vremenom izrazito nova, čak promenjena tumačenja. Kada je pri tome u pitanju istorijski period ekspsesionizma iz svoje avangardne epohe, onda se on uzima kao osnova i okvir sada aktuelnog slikarstva. Dalje, ako je u pitanju osavremenji vid tog slikarstva, onda je ono često protumačeno kao izraz zakasnelog estetizma šezdesetih godina. No, u praksi jednog broja autora koji su umetnički formirani na ostacima problemski iscrpljenih koncepija druge polovine veka, a kao polazište im je poslužila protegnuta linija ekspresionističkog manira, u našem slučaju to je postavljeno u domen nove figuracije, dogodila se zanimljiva situacija u poređenju sa aktuelnim likovnim trenutkom. Najpre je tim umetnicima pretila opasnost da se aktuelizovanjem nekog plastičkog sistema iz prošlosti podvedu u njegove propozicije, ili da svojim već izgrađenim shvatanjima prošire sadržaje atmesferi tekuće promene. 

Beogradski slikar sradnje generacije Milan Marinković – Cile (rođen 1947) jeste umetnički formiran u duhu jednog lokalnog figurativnog miljea sa jasnim naznakama uticaja estetizma, ali mu današnji slikarski trenutak otvara mogućnosti za nova razumevanja. Od njegovih prvih javnih nastupa slikarstvo mu je postavljeno na marginu ’seriozne’ umetnosti, jedva da je uopšte uzimano za akademski odnegovanu umetnost. Očigledne nepreciznosti u slikanju, deflnisanju forme i odabiranju kolorističke skale, tumačene su pre kao nedostatak kulture slikanja nego kao nastojanje da se precizira drugačija autorska pozicija. Bilo je potrebno da dođe do novog obrata u umetnosti da bi se izvele definicije stila i manira Cileta Marinkovića. No, pri tom ne treba  zanemariti i to da se u nekim već ranije uočenim karakteristikama njegeve slike mogu prepoznati kao nova ili drugačija značenja u istom vrednosnom sistemu sa sadašnjim stanjem slikanog polja. 

Tako su ikonografski sadržaji poslednjih Ciletovih slika nastalih tokom 1983.  godine bliski najnovijim interesoranjima umetnika: to bi bila jedna specifična urbana slikovnost zasnovana na modernoj znakovnosti, tj, sposobnosti ovog autora da uoči vodeće stilske i jezičke momente senzibiliteta generacije koja u sistemu kulture polako preuzima dominaciju. Na ovom opštem fonu, Marinković je razradio jednu osobenu tematiku u kojoj preovladava ekspresija pokreta i portretna postavka jenog modela. Ni sada se Marinković ne zadržava na tačnoj definiciji figure, njen stav u prostoru ili opštu organizaciju slike, već iz izrazitog i napregnutog slikarskog nerva burno izlučuje čiste koloristčke mase. Oslobođena hromatika ovih slika dovodi do utiska napregnute unutrašnje dramatike, bes obzira na to što se ovi radovi istovremeno mogu učiniti i ižrazito dekorativnim. 

U okviru vodećeg oblika ponašanja, izgleda i mode nalaizi se sada prezentovana umetnost Cileta Marinkovića i pred toga što je upravo ovakvim radovima gotovo pre deset godina naslutio sadašnji trenutak u umetnosti. A stavrna savremenost ovih slika uprkos latentnoj težnji prema modernizmu, zrači i istinskom pripadnošću ovom vremenu. Dogodilo se i u primeru Cleta Marinkovića da je došlo do poklapanja karaktesistika epohe sa njegovim kreativnim intesovanjima, što je nužna mera savremenosti. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 2. 2. 1984