Slobodan Trajković – slike

Četiri godine u razvoju nekog umetnika ne bi trebalo da predstavljaju tako dug period da se on za to vreme unekoliko ne promeni ili pak korenito zarameni shvatanja, pogotovu kada je u pitanju mlad stvaralac. Atmosfera brze pronene umetničkih uzora potencirana je samim vremenom koje podstiče transformacije ubrzanog ritma. Glad za uvek novim, što je jedan od izrazitijih mitova moderne umetnosti, danas najverodostojnije kulminira i evidentno je da se srakodnevno odigraraju događaji koji ili neprestano uvode invencije u sam umetnički (medijski) postupak,  ili na različite načine se uzimaju i koriste već poznati i gotovi formalni elementi izraza nastali tokom procesa zvanog istorijla umetnosti. Otuda se četiri godine, koliko je  proteklo između dve samostalne izložbe Slobodana Trajkovića, mogu smatrati dugim periodom, a posve novi izgled njegovih sadašnjih dela potpuno logična posledica “osvešćenosti” duhom vremena. 

Slobodan Trajković  je trenutno u Salonu Muzeja savremene umetnosti izložio vadesetak slika koje ga predstavljaju u sasvim drugačijem izdanju, i jednu instalaciju u ravnini zida galerije koju sačinjava nekoliko celina; ona preditavlja ključ za razumevanje ovih njegovih najnovijih pomeranja. Već na prvi pogled zapaža se da su neki od ranijih amorfnih elemenata koje je plastički definisao u trodimenzionalnom statusu transformisani na površinu platna, te ako je ponešto izgubio u opštem utisku budući da ih je lišio prostonosti, zadržali su se, čak i izrazitije, koloristički intenzitet i materijalnost paste. U Trajkovićevoj pređašnjoj poetici prostornih instalacija i u jednoj kratkotrajnoj međufazi kada je pravio slike-objekte, nisu bili eksplicitno jasni ni njihov smisao niti poreklo. Sada se, ovim novim slikama, njihovo značenje pojašnjava, upotpunjuje prizornost čije je izvorište u oniričkom, fantasmagoričnom i imaginativnom. Ovi svetovi intensivne materijalnosti na rubu “žestokog” slikanja su zapravo  i jedan od korišćenijih načina ekspliciranja unutrašnjih sadržaja koje današnji umetnici nose i imaju stalnu težnju da ih javno promovišu. 

I u primeru Slobodana Trajkovića može se govoriti u povratku činu slikanja, o jednom novom prepoznavanju pogodnosti ovog medijuma upravo za takvu upotrebu. Današnja glad za vizuelnim, za gledanjem i doživljajem retinalnog porekla, dobro se umetnula u samu likovnu umetnost, te je stoga i ohrabrila većinu autora na vrhu aktuelnosti da ponovo započnu da slikaju. Trajković je i primer za te umetnike kod kojih je vreme utisnilo svoje mene: započeo  je slikanje na liniji jednog modernizovanog i zakasnelog tašisma iz druge polovine 70-tih godina, da bi potom utonuo u poznati milje slikanja u Beogradu, istina jednom svežom aktivnošću kreiranja prostornih ansambala. Radikalni korak u slikarstvo Novog prizora kod Slobodana Trajkovića, doprinosi razumevanju da su koreni i ishodišta umetnosti najnovijeg perioda slobodno fornirani, a da je jedino potencija finalnon rezultata, njegov plastičko-formalni sklop i uverljivost u istinitost izmaštanog i imaginativnog onaj stepen i ona vinednost koji su doviljni da skrenu pažnju na tu pojavu. Slobodan Trajković zasigurno pripada tim fenomenima u okviru savremene jugoslovenske umetnosti. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 23. 3. 1984