Goran Kosanović – Osmeh

Atraktivnost vizuelnog polja recentne plastičke umetnosti (slikarstvo, objekti, instalacije, ambijenti) izazvana je u devedesetim i jednom vanrednom živošću koja je direktno težila pojačanom dejstvu na perceptivni aparat gledaoca, na njegovu posustalu pažnju koja je tokom mnogobrojnih i učestalih avangardnih, modernističkih (i postmodernističkih) agresivnih strategija bila znatno zamorena, zasićena neviđenim senzacijama i pokušajima da se umetnički predmet svede isključivo na vrednosti i značenja njegovih spoljašnjih obeležija. Time je delo likovne umetnosti postepeno ali neminovno bivalo ispražnjeno od neophodnog semantičkog sadržaja. Nakon takvih iskustava u jednoj novoj generaciji umetnika, koji su i nadalje ostali zainteresovani za sam izgled svog dela, nastala je potreba da u vlastiti rad povrate neke zakloljene ili izgubljene vrednosti, da ispune taj puki formalizam novim sadržajem koji može biti opštih karakteristika, ali je najčešće izraz krajnje personalizovanih, individualnih mitologija koje ovi autori istinski nose u sebi poput najdubljih i najiskrenijih osećanja, vidova promenjenog senzibiliteta ili naprosto izmenjenog stvaralačkog mentaliteta na kraju ovog veka (i milenijuma). 

Po svom najdubljem kreativnom karakteru upravo umetnicima sa takvim težnjama pripada i Goran Kosanović koji se nedavno pojavio na beogradskoj umetničkoj sceni jednim krajnje subjektivno shvaćenim slikarstvom koje ne pripada poznatim ‘lokalnim’ školama, ali koje je privuklo pažnju po svežini, neposrednosti i autentičnosti u izrazu i iskrenom stvaralačkom stavu koji se nimalo ne obazire na standardne medijske propozicije, akademske zadatosti pedagogija niti na uobičajena očekivanja stručne javnosti i publike. I da odmah posle jedine izložbe tih ‘autobiografskih’ radova neskrivenih personalnih iskaza, započne novi ciklus koji je izveo iz dvodimenzionalnosti slikarske tehnike uvodeći treću – prostorni parametar. Tim postupkom Kosanović se uputio prema rešavanju mnogobrojnih i složenih problema koje je iziskivala neophodnost specifične ‘ambijentalizacije’ njegovih novih dela nastala iz logične potrebe koje je nametao splet njihovih tematskih slojeva. 

Šest izloženih radova: “Derbi”, “3. maj svaki dan”, “Tri boje – crveno”, “Živa priroda”, “Osmeh”, “Stanje”, svi nastali 1998. godine, pokazuju da je Goran Kosanović striktno ostao u domenu svoje ranije, ‘personalne’ narativnosti ispunjene izrazitim simboličkim subjektivizmom i znacima za čije je dešifrovanje neophodno duboko poznavanje ličnosti ovog autora (što je dakako ipak privilegija malobrojnih), ali koji se upravo iz tog razloga supstituišu i iskazuju opštim, prepoznatljivim i poznatim sadržajima iz sveta istorije umetnosti, masovne zabave, kulturnih žanrova itd. Budući potpuno svestan onog nedostatka savremene umetnosti koji smo na početku naveli, Kosanović je učinio da njihova izvanredna, praktično govoreći nepoznata vizuelna i estetička atraktivnost u današnjem beogradskom umetničkom krugu, ne doživi sudbinu ispraznosti, pustog formalizma i igranja sa vrlo dobro poznatim mogućnostima koje stoji na raspolaganju manipulantima u recentnom stvaralaštvu u svim njegovim aktuelnim medijskim rodovima i prepletima. Otuda je Gojin “3.Maj” nakon gotovo dva stoleća izašao iz istorije i time postao realnom svakodnevicom jedne evropske regije na kraju XX veka, otuda je trenutačnost tog događaja ponovljena u “Derbiju” kao primeru masovnog i kolektivnog aktivizma i angažovanosti na prividno sporednim fenomenima ali čija se energija, to smo upravo mi devedesetih godina u ex-jugoslaviji najbolje videli, može u određenom trenutku usmeriti prema razaranju i smrti, otuda tema ‘mrtve prirode’ apsurdno ‘oživljava’ i poput (mogućeg) Feniksa makar kod ponekih poput Kosanovića, veličanstveno iskrsava budeći optimizam, energičnu volju, životnost, delatno i stvaralačko nepristajanje na egzistencijalne i ideološke zadatosti vremena i mesta… 

A da li su te slike- prizori tačni? Iskreni i istiniti svakako jesu. Nastali su iz jednog izkustva koje nema potrebe da ikome i ikada polaže računa u svoje namere, težnje, ciljeve – životne ili umetničke, svejedno. Jedini realni parametar je njihova ubedljivost merena dejstvom na svest posmatrača. Ne verujem da će iko od onih koji ih vide u to posumnjati. 

Jovan Despotović 

Galerija KUD France Prešern, Ljubijana, 1998