Dragan Karadžić – Evokacija pejzaža

Dragan Karadžić (Petnjica, 1950) pripada onoj vrsti crnogorskih slikara koji su, pored toga što su umetnički obrazovani u Beogradu i drugde, ostali dosledni nekim autohtonim, samo njima znanim i primerenim umetničkim predstavama. Ovako okretanje umetničkim korenima odvija se gotovo kroz svaku generaciju slikara, od samih preteča koji su najdalje sagledali i najdublje označili neka slikarska traženja, poput Mila Milunovića ili Petra Lubarde, a zatim su iskazivali jednu gotovo nepojamnu povezanost svog slikarskog bića sa tim podnebljem, sa svetlom, likovnim predstavama i vizuelnim senzacijama koje su primali sa prvim iskustvima o svetu koji ih je okruživao. Naravno da se ovakva usmerenost tom cilju odvija upravo na vrlo diferencirane načine, a jedan od njih plastički je ubedljivo definisao svojim slikama i Dragan Karadžić. 

Kada se 1980. godine predstavio prvom samostalnom izložbom u beogradskom Domu omladine, Karadžić je ukazao na još jednu zanimljivu pojavu u formaciji naše posleratne apstraktne umetnosti, s tim da su reminiscencije na neka pitanja klasične apstraktne umetnosti, posebno na Lubardine slike, bile veoma žive. U centar likovnog problema Karacić je tada postavio dosta detaljno plastičko formulisanje osnovnih vizuelnih senzacija koje preostaju nakon opserviranja prirodnih sadržaja ili pejsaža. Tada su mu, budući da je zapravo tom izložbom završio postdiplomske studije na beogradskoj Likovnoj akademiji, slike bile pune, guste, »završene« i preferirale su poznatim metodama komponovanja, kolorističkoj uzdržanosti i skladu, sve po kanonima tradicionalne škole apstraktne umetnosti. Ti ostaci sećanja u njegovom današnjem radu pretrpeće određene reduktivne zahvate koji će kao ukupni učinak znatno uprostiti strukturu slike, njenu osnovnu slikovnu predstavu, a sliku će uvesti u plastički znatno mirnije stanje. Danas u tim slikama dominira zapravo pročišćen i naglašen potez, fina nervatura, splet linija kojima Karadžić definiše neku vrstu personalnih optičkih i emocionalnih stanja. Ako su se njegove ranije slike odlikovale nekom nakupljenom energijom, voljom za slikanjem, danas su one poetičnije, lirskije i više odražavaju čulni odnos prema slikovnim senzacijama nego ohlađenu racionalnost njegove prethodne faze. I dalje je u osnovi izraza evokacija pejsaža, s tim što je on sada doveden do svojih graničnih područja, do onih kada se izvorna senzacija transformiše u čisto plastičko stanje. 

Eksplicitni slikarski rukopis kojim danas nesumljivo vlada Dragan Karadžić suštastvena je njegova stvaralačka odrednica kojom se on u krugu mladih crnogorskih slikara izdvaja do vrlo specifične pozicije. Put koji je prešao za kratko vreme, od jednog dosta poznatog modela apstrakntog slikanja do ovih redukovanih, slobodnijih i živih slikarskih predstava danas govori o dosta prisutnom shvatanju kod novih umetnika da se pomere slikarski zahvati prema nekima za sliku elementarnijim područjima postojanja. A ubedljivost ovih nekoliko slika iz najnovijeg perioda (u Salonu Muzeja savremene umetnosti) Dragana Karacića potvrđuje da su ti putevi i na dalje inspirativni i da i za današnju generaciju umetnika predstavljaju po svemu aktuelne i valjane stvaralačke koncepte. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 4. 1985, Jedinstvo, Priština, 3. 5. 1985, str. 10