Miladin Jeličić: ’Noćni šetač’

Osamdesete godine su u umetnost unele pored ostalih i jedan fenomen koji nedvosmisleno ukazuje o nekim za samu umetnost i kulturu uopšte veoma povoljnim tendencijama. Naime, na ma koju oblast artificijelnog delovanja da se osvrnemo, bilo da je u pitanju slikarstvo i skulptura, bilo da je reč o videu ili fotografiji, bilo da se radi o modi, muzici ili ponašanju kao glavnim oblastima delovanja i ispoljavanja mladih, pojava koja je najpre primetna je nagla prevlast urbane kulture i primereno njoj i ideologije. Stoga se čini da se upravo u osamdesetim godinama napokon pojavila prva prava generacija tinejdžera i umetničkih tumača njihpvih potreba čija se shvatanja i senzibiliteti prepoznaju u istinski urbanoj situaciji. Na psiholozima i sociolozima je da objasne ovu pojavu, na onima koji prate tokove umetničkog izražavanja je da ukažu na prave znake ovog zbivanja i da na konkretnim primerima rada daju potvrdu ovome. 

Izložba crno-belih fotografija beogradskog autora Miladina Jeličića koja je pod nazivom »Noćni šetač« priređena u Manakovoj kući na najneposredniji način pruža niz dokaza o sve većoj prisutnosti istančane urbane kulture današnjih mladih umetnika i njihovih poštovalaca. Miladin Jeličić-Jela godinama je poznat kao sudionik svih najvažnijih beogradskih večernjih zabava i prestižnih kulturnih zbivanja (o čemu je već ispletena tokom proteklih godina i posebna mitologija) i upravo se zbog toga za njega bez rezerve može reći kako je do tančina upoznat sa ideološkim i umetničkim potrebama mladih urbanih stanovnika. Na mnogima od tih okupljanja i muzičkih ili drugih umetničkih odigravanja Jeličić je donosio svoj fotografski aparat i istrajno je hvatao njegovom optikom one posebne sadržaje koji se kao niz činjenica mogu sistematizovati na mapi jednog novog gradskog identiteta. 

Naravno da su ovakvim skupovima ili sličnim povodima mnogi fotografi prisustvovali i istovremeno se trudili da zabeleže te događaje. Ali je za razliku od Jeličića taj posao obavljen uglavnom spolja, na evidentno žurnalistički način koji pojave zapaža »dokumentarno«, kao određen fenomen ponašanja i sa eventualnim komentarom kada se sačinjavaju portfoliji ili serijali namenjeni izložbenim potrebama. Jeličić je zauzeo drugačiju poziciju. Budući da je i sam dugogodišnji pripadnik tog novog potpuno građanskog društvenog sloja on stvari zapaža i posmatra iznutra, sa tačke učesnika, iz ugla poznavaoca i kvalifikovanog tumača za koga se lako može izvesti zaključak kako je, sudeći prema ovakvim rezultatima njegovog rada, upravo on pogodan medij, ilustrator i pripovedač jednog primenjenog socijalnog stanja. 

Jeličić je fotografisao na žurevima, zabavama, rok-koncertima, na ulici, na otvaranjima izložbi. Ličnosti na tim snimcima su i mlade zvezde u toj novoj kultuni i oni brojni anonimni sledbenici koji se osobinama sopstvenog identiteta poistovećuju sa svojim idolima. Zbog toga Jeličić briše razliku između ovih likova, uzima ih i objašnjava, sa pravom, kao ravnopravne pripadnike jedne mlade kulture u usponu  koja  iskazuje  ogromnu energiju i stvaralački potencijal. 

U brojnim fotografskim izložbama koje su sve primetnije u poslednjim godinama bilo je puno primera i razloga da se foto-delatnicima prizna značajna koncentracija na sadržaje života i aktivnosti mladih, ali se za Jeličića istovremeno mora primetiti i to da je svojim fotografijama dospeo do suštine tih fenomena, do korena ovih zbivanja koje zainteresovanim analitičarima eksplicitno pripremaju malerijal za stvaranje jedne nove slike svojstvene današnjoj generaciji mladih. Zbog tog razloga Miladin Jeličić se probio među veoma zanimljive ličnosti najnovije beogradske fotografije. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 5. 1985, Fotokino revija, br. 7-8, Beograd, 7-8, 1985, str. 15