Mileta Prodanović – slike, ambijent

Metafora o sudbini 

Jedan od vodećih protagonista tzv. obnove slikarstva osamdesetih godina u Beogradu Mileta Prodanović priredio je istovremeno jednu izložbu na dva mesta: na jednom je načinio celovitu prostornu instalaciju pod nazivom In Africisco (Galerija SKC), na drugom je otvorio izložbu slika (Galerija FLU) koja mu je ujedno i magistarski rad. 

Prodanović je najpre u okviru grupe »Alter imago«, kojoj pripada od 1982. a u poslednje, vreme sve češće i sam, potvrđivao jednu veoma prisutnu tendenciju u najaktuelnijem slikarstvu koja je išla za tim da plastički definiše jedno novo doživljavanje i viđenje kompleksnih umetničkih celina kakvi su na primer srednjovekovni liturgijski ambijenti. Naravno da zanimanje za takve umetničke sadržaje nije uslovljeno nekom novom religijskom svešću, već čistim stvaralačkim interesovanjem i potrebom da se u vrlo specifičnim uslovima savremenosti reinterpretiraju i materijalizuju umetnički predmeti vrlo velike unutrašnje energije i kompleksnosti značenja. Prodanović je dobar poznavalac i srednjovekovne literature i uopšte duhovnih tokova tog istorijskog perioda i u kombinaciji sa adekvatnim slikarstvom on danas nastoji da obnovi sećanje na karakter slikarstva tog vremena. Otuda se u njegovom radu odavno primećuje namera da čistu slikarsku.delatnost proširi radom na instalacijama i kompleksnim ambijentima koji treba da nedvosmisleno ukažu na sopstveni referencijalni sistem. (Prodanović je do sada načinio sledeće ambijentalne postavke u tom duhu: Gradual, 1981 Canticum Canticorum, 1983. Asisi Traume i Viaggio B 1984. i dr. bilo kao samostalne radove ili sa grupom »Alter imago«. U svakome od ovih slučajeva Mileta Prodanović je u temelj rada ugradio sasvim konkretne spomenike evropske civilizacije. Naziv njegove sadašnje izložbe In Africisco indicira na jedan sada više nepostojeći objekt u Raveni, što je kao fenomen nečega što je jednom materijalno postojalo a sada zrači samo svojim posrednim uticajima, zapravo metafora o sudbini i pravom statusu jednog umetničkog dela. Prodanović plastički stvara i istražuje u tom pravcu: u potrazi za identitetom bića umetnosti koja je u svakom vremenu značila upravo drugačijim sadržajima koje su bojili opšta duhovna klima tog vremena, odnsono individualna shvatanja njihovih autora. 

U oblasti jezičkih osobina Prodanović, poput svih aktuelnih mladih umetnika, dutuje ekspresionizmu: onom avangardnom koji je početkom veka postavio osnove nekim daljim likovnim kretanjima, i ovom novom koji je kao forma izraza ponajbolje definisao želje autora da o svom vremenu progovore silovito, energično, protivurečno i nadasve maksimalno individualno. Ako bismo ove osobine rada Milete Prodanovića poredili sa velikim stilskim paradigmama sadašnjeg trenutka, samo sa predrasudama bi izvodiln nepovoljne zaključke. Prodanović je upravo zbog toga sigurno među onim malobrojnim umetnicima iz najužeg kruga najnovijih orijentacija koji je dao osoben pečat umetnosti osamdesetih godina kod nas. 

Jovan Despotović 

Treći program Radio Beograda, Beograd, 6. 1985, Jedinstvo, Priština, 13. 7. 1985, str. 10