Dušan B. Marković: skulptura-objekt, slika-objekt

Fenomen slike 

U osnovi, sadašlji problemski okvir postavljen u novim radovima Dušana B. Markvića začet je već osamdesetih godina bivajuči tada istovremeno svjestan i tekuće i opšte promjene u plastičkim umjetnostima, kao i zaoštrene vlastite potrebe da uptravo u takvim heterogenom oblikovnom sistemu definiše jednu izrazito individualnu poziciju koja će odgovoriti i zahtjevima vremena i potrebama personalne poetike. 

Obnova jezika vizuelnih umjetnosti na početku protekle deceiije otkrio je iznova snažno naglašenu intenciju stvaralaca da u vlastiti rad uvedu pitanje statusa i medijskih mogućnosti, te ishodišta  nekog umjetničkog predmeta. Otuda je proistekao cio niz (re)definisanja specifičnog izgleda predmeta umjetnosti koji je fenomen skulpture svodio na izgled i značenje objekta, a analogno ovome fenomen slike takođe je usmjeravan na formu i ontologiju njene objektnosti. Skulptura – objekat i slika – objekt postali su u materijalnom i fizičkom smislu polja projektovanja kranje autorskih pogleda na recentno stvaralaštvo. 

Budući i sam umjetnik koji se paralelno interesovao, u medijskom pogledu, i za vajarstvo i za slikarstvo, Dušan B. Marković je prirodno došao do eksplicitnog zaključka – jednog vrlo personalno izgrađenog i konstruisanog višedjelnog objekta: slike – skulpture, koji je bilo moguće komponovati i rekomponovati, dizajnirati i redizajnirati i u zavisnosti od samih parametara izlagačkog prostora i u zavisnosti od trenutne želje za naročitom kontekstualizacijom ukupnog izgleda svake od njegovih izložbi. Tokom osamdesetih i devedetih godina Marković je na tri samostalne izložbe pokazao jednu čvrsto postavljenu logiku razvoja funkcija i ideje ovih slika – skulptura. 

Djela koja su prvi put pokazana nastala su u dugom procesu, prije svega usljed njihovih tehnoloških karakteristika, posljednjih pet godina. 

To su takođe višedjelne strukturisane slike skulpture i svaka od ove tri cjeline posjeduje i po tri manja elementa. Njihova postavka u galeriji: na zidovima i u prostoru, grade svaka za sebe, ali i kao jedinstvena cjelina, jedan izrazito koloristički ambijent ispunjen oblikovanim sadržajima koji jasno ukazuju na liniju kontinuiteta koju Marković istrajno gradi, praktično od svojih prvih javnih izlaganja, a potom i uočljivu promjenu prema sve redukovanijem i intenziviranom hromatskom zvuku. Njegovi rezani i konstruisani oblici organskog, antropomorfnog, figurabilnog porijekla postajali su kasnije simbolički, znakovni, aikonički kako se danas čitaju. Ova crta izrazite reduktivnosti dovela ga je do konkretnog arfiticijelnog oblika proizašlog iz nekadašnje njegove plastike plitkog reljefa, a neki oblici (na primjer elipsa) već duže vrijeme su primjetni. Za Markovića oni predstavljaju i autorski odgovor na potrebu autentičnog definisanja vlastite kreativne pozicije. 

Sasvim udaljene istorijske pouke konstruktivizma iz kruga ruskog umjetničkog eksperimenta    imaju za cilj da ovakvoj vrsti radova osiguraju ubjedljivost i težinu jezičkog modela iz opšte  likovne kulture ovog vijeka. Njihovi modularni elementi mogu se komponovati i rekomponovati, oblikovati i preoblikovati, mogu se izostavljati i umnožavati bezmalo do   neograničenih mogućnosti. 

Na našoj najnovijoj likovnoj sceni stvoreni su vidni paralelni tokovi koji ishoduju drugačijim, a ne neophodno novim ili inovativnim jezičkim modelima. I u individualnom iskustvu i na način opšteg pozicioniranja ovih radova Dušan B. Marković u takvom likovnom svijetu, može se utvrditi njihova potpuna i opravdana vrlo lična plastička sintaksa u aktuelnom registru pojava.

 

Jovan Despotović 

Pobjeda, Podgorica, 9. 9. 1997