Isijavanje svetlosnog prodora

Uobičajeno mesto današnje teprije umetnosti je ono koje govon o svojevrsnoj aktuelnoj obavezi za isticanje kultumog duga prema piošiosti. Taj odnos indicira „stanje duha poetike postmoderne”, a u savremenoj umetnosti takvo obraćanje tradidji ,,kao fragmentu u njenom globalnom postojaju” odvija se u neo-jezičkim sintaksama. To mišIjenje ponovio je i Kosta Bogdanović u predgovoru kataloga izložbe slika i objekata Vladana Ljubinkovića u Galeriji ULUS-a.

Opšti koncept koji ove radove povezuje zasniva se na najtamnijim, delikatnim i osetljvim sponama sa jezikom visokog modernizma – onim koji je sebi stavio u zadatak da obim smisla i granične predstave likovnog dela proširi, da njegov izgied i oblikovni sadižaj pro meni i prema formalnim i prema semantičkim osobinama te da u skladu sa zahtevima vremena „proširi umetničke slobode” – kako je mnogo puta bilo navedeno. A tu se, među inim opasnostima, nalazi i ona ,,sa kojom znatni deo umetnika ne zna šta bi”.

V. Ljubinković očigledno ne spada među takve jer njegovo permisivo stvaralaštvo počiva na nekolikiin stamenim estetičkim stajalištima koja ga, ma koliko da je jezički blizak aktuelnom izrazu, izdvajaju iz tog opšteg „oslobadajućeg trenda”.

Poreklo i izgled njegovih geometrizovanih formi jasno ukazuju na urbanizovani tip plastičkog mišljenja karakterističnog za poznomodernistička zapadnoevropska umetnička shvatanja. No, taj zapadnjački oblik (nastao po principima geometrijske apsirakrije) za Ljubinkovića je tek predtekst, dakle početak ili okvir u koji se daijnjim radnim zahvatima zapravo odvija proces oduhovljavanja isločnjačkom estetičnošću koja – u krajnjem željenom ishodu, potpuno obuzina njegove slike i obiekte.

Znači da nepredmetinost ove vrste umttničkih dela nije izraz formalisličke ogoljenosti suštine novog umetnićkog predmeeta prema imperalivima savremenog slvaralašlva već jedno među najopštijim semantičkim stajalištima ovog podneblja postavljenih najneposrednije u vizantiskoj ikoničkoj metaforičnosti koj glasi: probijaiije svetlosti u carstvo tame, a (o nadalje na fabularni naćin može ishodovati i poznatim mestom najave dohska Spasiltelja u grešni ovozcinaljski svet.

Isijavanje svellosnog prodora, ili „okamenjeni bljesak koji cepa tamu” kako je Bogdanović slikovito naveo, najvidljivija je karaklentika izloženih Ljubinkovićevih radova. Ona istovremeno kao islrajna koncepcijska matrica govori i o produbljenoj estetičkoj zasnovanosti tih dela koja istovremeno poseduju i objedinjuju obadve pomenute osobine.

Zbog toga je smisao rada Vladnna Ljubinkovića i primer opšteg krealivnog mesta tekuće epohe, ali i na vrio idividualizovani način utvrđen put jedinstvenog „rukopisnog”, odn. oblikovnog ishodišta.

Javan Despotović

Danas, 1.4.1998, str. 15